چغامیش خوزستان یکی از قدیمیترین سکونتگاههای ایران و جهان است که قدمت آن به حدود ۳۴۰۰ سال پیش از میلاد میرسد. این منطقه را باید نخستین مرکز ظهور خط و کتابت در ایران دانست. وجود تپههای باستانی در چغامیش باعث شده تا این مکان را «شهر سپیدهدم تاریخ» بنامند.
یکی از مهمترین کشفیات باستانشناسی در چغامیش، مُهری است که طی کاوشهای مؤسسه شرقشناسی دانشگاه شیکاگو بین سالهای ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۶ میلادی به دست آمد. این مهر تاریخی نخستین سند تصویری از اجرای موسیقی گروهی، یا بهعبارتی نخستین کنسرت جهان شناخته میشود.
روی این مُهر، تصویری از گروهی نوازنده دیده میشود که شکلی ابتدایی از ارکستر امروزی را نشان میدهد: نوازندهای که پشت چنگی بزرگ زانو زده، نوازندهای که با دستهای باز در حال نواختن طبل است، نوازنده دیگری که دو ساز شاخمانند در دست دارد و در حال نواختن ساز بادی (احتمالاً بوق) است و همچنین خوانندهای که دستش را مانند قاریان قرآن زیر گوشش گذاشته است؛ حالتی که هنوز در خاورمیانه رایج است و در مصر باستان هم دیده میشده.
این ترکیب نشاندهنده وجود سازهای زهی، بادی، کوبهای و آواز در کنار هم بوده است؛ نمایی که مفهوم موسیقی سازمانیافته در تمدن بشر را بهخوبی به تصویر میکشد. در همین تصویر دیده میشود که نوازندگان (بهجز طبلزن) رو به سمت راست چرخیدهاند و در مقابلشان مردی روی بالشی نشسته که خدمه در حال پذیرایی از او هستند؛ نشان میدهد این اجرا بخشی از آیین یا مراسم پذیرایی در آن زمان بوده است.
این پژوهش با استناد به منابع تاریخی و با گردآوری و نگارش مهدی پاکنام آماده شده است تا نشان دهد چغامیش خوزستان، با این مهر باستانی، خاستگاه نخستین سند ثبتشده از موسیقی گروهی در جهان است؛ نشانهای از هنر و تمدن غنی ایرانیان از سپیدهدم تاریخ.